Paragrafta Yardımcı Düşünceler Soruları

gidir işt lyar ktar atim 35 leri eri, ibi Uzun bir süredir çocuklar için şiir yazıyorum. Bu şiirle- rimde soyut kavramları yerinde ve dozunda kullanmaya gayret ettim. Şiirin "iş görmesini", vatan ve insanlık sev- gisi aşılamasını ya da ideolojik söylemlerde araç olarak kullanılmasını uygun bulmadım Dahası, genel kabul gör müş bu türden şiir yazma anlayışına mesafeli durdum Herhangi bir akıma ya da gruba bağlı kalmadım Este- tikten uzaklaşmadan, Türkçenin ses mimarisine önem vererek yazdım. Yazdığım şiirlerin çocuğun hayal dün- yasına yeni renkler katması ve onun neşesini çoğaltacak bir niteliğe sahip olması için özellikle gayret ettim. Qünkü şiirin yaydan çıkmış ok gibi geri alınmasının imkânsız ol- duğunu biliyordum. Ne yapacaksam okurla buluşmadan yapmam gerektiğinin en başından beri farkındaydım. erji hil he on mil k ol 37. Bu parçada konuşan şair ve şiirleriyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz A) Dili ahenkli bir biçimde kullandığı By Soyut olgulara gerektiği kadar yer verdiği e Şiirin düşünsel yönünü çokça önemsediği D) Sanatsal niteliklere bağlı kaldığı E) Şiirleriyle, çocukların mutluluğuna katkı sağlamayı amaçladığı

EST 04 YARDI 5. Öğrencilik yıllarımda oradan oraya taşıyıp dur- duğum, kimi zaman çekyat altlarına bastırdığım, kimi de çuvallarda taşıdığım zavallı kitaplarımın bir gün kendilerine mahsus bir odası, o odada fe- rah ferah, yan yana durabilecekleri rafları olur mu diye düşünürdüm. Bazı evlerde kırık dökük raflar bulabildiğimde onları anlatılmaz bir sevinçle rafla- ra dizer, sonra seyrederdim. Boyu bosu ne kadar- di ki kütüphanemin ama öyleyken bile kitapların dizilişini ha bire değiştirir, onlarla vakit geçirirdim. Böyle diyen bir yazardan asağıdakilerden hangisini söylemesi beklenmez? A) Kitapların düzeni değil içindeki bilgiler önemli- dir. BY Kitaplarla dostluğum çok eskilere dayanır. C) Kitaplar benim yaşamımın bir parçasıdır. DT Kitaplarla vakit geçirmekten hoşlanırım. Ey Kitapsız bir yaşamın anlamlı olması mümkün değildir. Sari

TYT/Türkçe 18. Deniz dibine takılarak kalmış veya balıkçılar tarafından bilerek atılan ağlara "hayalet ağ" denir. Gerek bir şekilde deniz dibinde kalan gerekse balıkçılar tarafından atılan bu ağlar denizlerdeki balık varlığına ciddi bir şekilde zarar vermektedir. Amatör deniz alti avcılarının gözlemleri ve son zamanlarda yapılan bilimsel çalışmalarla, hayalet ağların balik stoklarna olumsuz etkileri çok yakından gözlenmektedir. Bu konuda alınacak en iyi önlem, ağlarin deniz dibinde bırakılmaması ve takılmaları durumunda mümkünse sahipleri tarafından o anda çıkartmalarıdır. Bu mümkün değilse ilgili resmî kurumlar veya ŞTK'lerden destek istenmesi ve ağın dipte kalmasına izin verilmemesidir. Bu parçada anlatılanlar, aşağıdakilerden hangisine yönelik bir uyarı miteliği taşımaktadır? A) Balıkçılık mesleğinin yeni teknolojilere açık olması B) Deniz canlılarının popülasyonuna zarar veren unsurlar C) Deniz canlılarının birbirine zarar verme potansiyeli D) Amatör balik avcılığının balik popülasyonunu olumsuz etkilemesi E) Denizlerdeki kirlenmenin, tehlike boyutuna yükselmesi

esnelliğe ortaya ncelerini n aşağı- ümleci - Bilgisayar teknolojilerindeki gelişmeler şu andaki hızıyla ilerlemeye devam ederse tüm dünyadaki insanların toplam işlem gücüne sahip bir bilgisa- yarın 2020'lerin sonuna doğru üretileceğini iddia edenler var. Fakat işlem gücündeki bu büyüklük, o zamanki bilgisayarların insana benzeyeceği anla- mina gelmiyor. Bunda, insan beyninin kendine has ve benzetilemez özelliklerinin yanı sıra geçirebile- ceği evrimin de etkileri var. Hayatını her kolaylaş. tırdığında en yakın dostu ilan ettiği teknolojiyi, ken- disinden daha güçlü olduğunu hissettiği en ufak bir olay sonunda hiç düşünmeden düşman koltuğuna oturtabilen insanoğlunun, yapay zekâya yaklaşımı da çok farklı değil. Çoğu kişinin, yapay zekânın geleceğine paranoyak bir bakış açısıyla yaklaşıyor olmasının temel nedeni de bu. Ci - rf tüm- nesne mlayı- Bu parçadan hareketle aşağıdakilerden hangi- sine ulaşılabilir? A) Günümüzde yaşanan bilimsel gelişmelerin ta- mamının olumlu sonuçlar doğuracağı söylene- mez. BY Bilgisayar teknolojisinin kullanımının her alan- da artıyor olması, insan gücünün zaman içinde önemsiz bir hâl almasına neden olacaktır. C) Her ne kadar bilim ilerlemiş olsa da insan bey- ninin bütün işlevlerinin robotlara aktarılabilmesi söz konusu değildir. İnsanların teknolojiyi iyi ya da kötü olarak ta- nımlaması, kişisel bir yorum değildir. E) Teknolojik gelişmelerin hızlanması, zaman içe- risinde insan beyninden daha işlevsel yapay zekâların üretilmesini sağlayacaktır. yer her ern HU- sir la le C r-

1. Eski Yunan uygarlıklarında gemilerin yüzdürülmesi için rüzgâr gücünden faydalanıldığı bilinmektedir. MS 50'li yıllarda İskenderiyeli Heron "mekanik oyun- caklarının" birinde, küçük boyutlu bir tür yel değir- meni kullanır. Yel değirmeninin bir pistonu hareket ettirmesi ile orgu çalmasını sağlayan bir mekanizma geliştirir. Ancak Eski Yunan uygarlıklarında bilinen boyutlarda bir yel değirmeni geliştirilemez. Yel de- ğirmenlerinin ilk olarak nerede kullanıldıklarına dair kaynaklarda çeşitli açıklamalar bulunsa da yazılı bel- gelerde ilk yel değirmenlerine, MS 644 yılında İran-Af- ganistan sınırındaki Sistan'da rastlanır. Bu tarihten sonra Çin'de pirinç tarlalarının sulanmasında yel de- ğirmenlerinden faydalanıldığı bilinmektedir. Bu parçadan yel değirmenleriyle ilgili olarak 1. Bilimsel gelişmeler sonucunda işlevini yitirdiğine II. Gemilerin teknik yönden gelişmesinde etkili ol- duğuna RASARI TEKNİK YAYINLARI III. Eski Yunan uygarlığında gerçek anlamda keşfe- dilemediğine IV. İlk olarak nerede kullanıldıkları ile ilgili farklı gö- rüşler olduğuna 9 yargılarından hangilerine ulaşılamaz? A) I. ve II. B) I. ve IV. C) III. ve IV. D) Yalnız IV E) II, III ve IV.

TYT / TÜRKÇE 21. Yıllar önce bir yazar fena bir yatırım yaptı ve bütün servetini kaybederek iflas etti. O, borçlu olduğu paranın her kuruşunu ödeyerek bu işin içinde temize çıkmak istiyordu, üç sene bunun için çalıştı. Ona yardım etmek için bir gazete özel bir fon açtı. Önemli kişiler büyük katkılarda bulundular. Bu büyük bir imtihandı; kabul etmek bütün o ağır yükten bir anda kurtulmak demekti. Fakat Mark Twain kabul etmedi ve bu paraların hepsini iade etti. Yedi ay sonra, müthiş bir başarı kazanan yeni kitabı ile borçlarının hepsini ödedi. Çünkü ---- 1. en kıymetli değer olan dürüstlüğe sahip olanlar er geç bunun mükâfatına erişirler II. dürüstlük üstün derecede gelişmiş bir şeref duy- gusuna sahip olmaktır III. vicdan sahibi olanlar, dürüst bir yaşam idame ettirirler Bu parçanın sonuna düşüncenin akışına göre yuka- rıdakilerden hangileri getirilebilir? A *) Yalnız i B) Yalnız II CHYalnız III E I ve III Ofiven

35-36. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız. Rusya'nın değişimini yaratan ve arzulayan çok sayıda insan vardı. Bu da klasik Rus edebiyatı denen patlama- yi yaratti. Lomonosov edebi dili düzenledi, edebi türler ve bu türlere uygun diller şekillendi; Puşkin edebî dilin gündelik ve halk diliyle karışmasını sağladı, türler orta- ya koydu, düzyazıyı canlandırdı. Gogol hayal gücünü, esrarengiz olayları, halk masallarını taşıdı edebiyata. Turgenyev asillerin hayatını, yoksul aydınların çelişkile- rini getirdi. Tolstoy kendi kişisel buhranından bütün bir toplumun ve insanlığın buhranını çıkardı; “Toprak kimin olacak, efendi gibi yaşamak mümkün mü bu dünyada?" sorusunu sordu. Dostoyevski ise bütün hepsinden bü- yük bir iç konuşmayı, büyük bir kargaşanın içinde kal- mış şehirli insanın evrenseliç buhranını dile getirdi. Yal- niz değillerdi, onlara eşlik eden daha birçok yazar ve gitgide artan sayıda okur vardı. Bu parçaya göre klasik Rus edebiyatını oluşturan ögeler arasında aşağıdakilerden hangisi yoktur? A) Geleneksel halk dilinden ve masallarından yarar- lanma Co B) Bireysel olandan hareketle evrensel olana ulaşma C) kentli insanların psikolojik sorunlarını ifade etme D) Edebiyata yeni türler ve bu türlere özgü dil kazan- dırma E) Aydınlar ile halkın çatışmasını edebiyat diliyle ifade etme

17. Filler uzun bir yolculuğun ağır aksak kelimeleriydi 1 Yönü belirsiz cümlelere yük taşıyan II Hangi taşı çiğneseler hüzünlü öykü yazılmaktaydı Yitik anıları kurtarmak adına ayakları IV En çok ayakları yoruluyor geçmise uzandıkça V Bu dizelerdeki numaralanmış sözcüklerle ilgili olarak aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır? AY 1. sözcük, isimden isim yapma eki almıştır. BY II. sözcükte, yönelme durumu eki vardır. C II. sözcük, isim-fiil eki almıştır. DY IV. sözcük, yapıca türemiştir. V. sözcük, sifat-fiil eki almış kalıcı isimdir. . 9

35-36. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız. 35. Onun eserlerinin amacı, okuru insanın özüyle yüz yüze getirmektir. Sadece gündelik hayattan, yaşananlardan öyküler çıkartan yazar, her durumda, her portrede, her anda çıplak gözle görünmeyen insan ögesini görünür kiliyor. Doktor ve yazar kimliklerini ustalıkla harmanla- yarak kitaplarında kendine özgü, kıvrak bir dil kullanı- yor. Yayımladığı son kitabında okurlarını yeniden ilginç bir yolculuğa çıkarıyor. Bu parçadaki altı çizili sözle anlatılmak istenen aşa- ğıdakilerden hangisidir? A) Gerçek dünyayla sınırlı bir yaşamı anlatma B) Duygusal unsurlarla zenginleşmiş ifadeler kullanma C) Sanatçılığını farklı bir tarzda sürdürme D) Dilin sanatsal yönünden yararlanma E) Alışılmışın dışında, etkili bir anlatima ulaşma

A A PLM/012/21 e mi düşmüş Dalyan'dan n kanalların da böyle şarkılardan parlörden kaç turist arın arasında O zaman Heniz ile bağı gin suları irdenbire Sanırım biri de 28. Her çocuk bir bilim insanı ya da filozof gibidir aslında. Dünyaya ve olaylara bakma biçimleri, zamanı ve mekânı dogal gerçeklikten uzakta kavrayış tarzları ve olan biteni anlamak için sordukları sorularla bir merak çemberinin içindedirler. Çocuğu çocuk yapan şey de tam olarak budur: Henüz gerçekliğin ipine sarılmamış saf hayalden ibaret olması. Bir bilim insanı veya felsefecinin ihtiyaç duyduğu şey de bu çocukluktur. Bu parçanın yazarına göre çocukların bilim insanı ya da filozoflarla benzerlik göstermesinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir? A) Hayal edebilme yetisine sahip olması B) Mekân ve zaman kavramını önemsememesi hangisi C) Gerçeklere herkesten farklı yaklaşması D) Sorgulama ve nedenselliklere dayalı düşünce dünyasının olması E) Doğal gerçekliği her şeyin üstünde tutmast Palme Yayınevi on ir ama okurlar nan Defoe aşadığı için 7, gerçeği asında yedi

30. Tonyukuk Anıtı 720-725 yılları arasında dikilmiştir. Bu anıtı diktiren ve üzerindeki yazıları yazdıran Bilge Tonyukuk'tur. Anitta Türk milletinin Çin tutsaklığından kurtuluşu ve İlteriş Kağan zamanında Göktürklerin, Kır- gizlarla ve Çinlilerle yaptığı savaşlar anlatılmakta; bű- tün bu olaylarda Bilge Tonyukuk'un rolü özellikle be- lirtilmektedir. Bilge Tonyukuk, başvezirlik ve başku- mandanlık yapmış büyük bir siyasetçidir. Göktürk Devleti'nin politikasına uzun zaman yön vermiş hikmet sahibi bir devlet adamıdır. Göktürklerin, Çin'in ege- menliğinden kurtulmasında büyük rol oynamıştır. İki parça hâlindeki anıtında, içinde bulunduğu olayları sa- de ve sanatsız bir şekilde, halk diliyle anlatmıştır. Olay- ları sözü uzatmadan vermiş, yeri geldikçe milletin ders alması için öğütlerde bulunmuştur. Zaman zaman ata- sözlerine ve deyimlere başvurmuştur. Anitta birlik ve bütünlük mesajları da verilmiştir. Bu parçadan hareketle aşağıdakilerden hangisi söy- lenemez? A) Tonyukuk'un devlet adamlığının yanı sıra kendi ya- pitini yazdığı B) Tonyukuk'un devletin birçok alanında görev yaptığı C) Göktürklerin bir olmasının öneminin anıtlarda yer aldığı D) Göktürklerin siyasi olarak çalkantılı bir coğrafyada yaşadıkları E) Tonyukuk Anıtı'nın sanatsallıktan ziyade bilgi ver- mek amaçlı oluşturulduğu

TYT Matematik mezunu biri olarak en çok duyduğum cum- lelerden biri "Matematiği hiç sevmedim, yapamam, matematik yapabiliyorsan çok zekisindir kesint" cüm- lesidir. Zeki olmanın sizden kaynaklı mı olduğu yoksa matematik bilmekten mi kaynaklandığı cümlenin içine gizlenmistir. Sen "zeki" olsan bile payeyi "matematik almış, senden rol çalmış gibidir. Bu parçadaki altı çizili sözü anlamca karşılayabile- cek bir kullanım aşağıdakilerin hangisinde vardır? A) Baz Ansanların uykularını kaçıran tripofobi, küçük delikleri olan nesnelere karşı duyulan korku anlamı na geliyor; bu fobi birçok nesnede kendini gösterebi- liyor. B) Fransa'da yüz binlerce yıl önce var olan Neandertaller'in yaşadığı bir bölgedeki kazı alanin- da, deri işlemede günümüzde de kullanılan özel bir aletin benzeri bulundu. C) 35 yıldan uzun bir süre boyunca milyonlarca kilomet- re yol alan Voyager 1 nihayet yıldızlararası uzaya ylaşarak Güneş'ten kaynaklanan atomaltı parçacık- larla dolu görünmez “balon"un ötesine geçti. DJ Gelişen teknolojiler ve artan bilgi birikimi beyin araştırmalarını hızlandırmış olsa da hâlâ beyne dair bütüncül bilgilerden maalesef büyük ölçüde yoksu- nuz. E) Zihin okuma konusundaki gelişmeler bu konuyu ger- çeğe taşıma yönünde ilerliyor, son on yılda yapılan bazı deneyler sonucunda teknolojik zihin okumanın üçüncü dereceye ulaştığı açıklandı.

6 Ceyhun Atuf, şiirde hiçbir zaman biçimsel kaygılara düşmez. Ne ki ona şu ya da bu akımın ozanıdır demek olanaksızdır. O kendi akımını kurmuştur. Şiiri halk kaynaklarından beslenecek, halkının önünde bir şiir savaşçısı olacaktır. Verdiği örnekler Yunus'tur, Dadaloğlu'dur, Pir Sultan'dır. Halk kaynaklarının sonsuz besleyiciliğinin yanında Kansu'nun gerçekçi bir tutumu Vardır. Bu parçada Ceyhun Atuf Kansu'nun şiiri ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez? PALME YAYINEVİ A Halk şiirinden beslendiği B) Şiirinde özgün bir akım oluşturduğu C) Hiçbir şiir akımından esinlenmediği D) Şiirinde gerçekçi bir anlayış benimsediği E) Halkına en iyi şiiri sunmak için çabaladığı

23 ve 24. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız. Roman Üstüne Düşünceler yazısında Marquis de Sade, romanı şöyle tanımlıyor: "Insanların hayatındaki en garip serüvenler esas alınarak meydana getirilmiş imgelem eserlerine roman denir." Sonra roman kelimesinin etimolojisi üstünde quruyor, roman türünün -o sıralarda yeni bir edebiyat türüydü roman- hangi ulusların kaynaklarında daha zengin bir görünümde olduğunu araştırıyor. "Roman yazma sanatının kuralları nelerdir?" sorusuna cevap arıyor. Sade'a göre, bu soruya bir karşılık bulmadan önce başka bir soruya, “Roman neye yarar?" sorusuna bir cevap aramaya çalışmalıyız. Neye yarar roman? Sade şöyle diyor bu konuda: "Neye mi yarar? Bu soruyu yönelten ikiyüzlü, art niyetli kişileri türlü yönleriyle anlatmaya, onların acığIN. CIGIğını çıkarmaya..." Bu sözü boşuna söylemiyor Sade. O, dramatik sanatta iki kaynak görmektedir: Acima ve zulüm. 23. Bu parçadan hareketle aşağıdakilerden hangisi söylenemez? A) Roman, insan yaşamındaki sıra dışı durumlara yer vermektedir. B B) Bir romanın kalıcılığı yakalaması için sarsıcı olaylara yer vermesi gerekmektedir. C) Milletlerin romana yaklaşımları ve gösterdikleri ilgi farklılık göstermektedir. D) Roman yazmanın kendine özgü birtakım kuralları vardır. E) Insanların yaşamında iz bırakan üzüntü verici olaylar romanin konusu olabilir.

.. Yer alti, biz insanlar için bilinmezliğini ve gizemini koru- yor. Dünya üzerinde hemen hemen her yer keşfedildi. Fiziki olarak orada olmasak da ekran başında merakı- mizi çeken yerleri görebiliyor, en azından bu yerler hak- kında fikir edinebiliyoruz. Tabii insan gezegendeki her yeri ve her yaşam formunu bulup, bunları öğrendiğini düşünürken son yıllarda giderek ön plana çıkan mağa- racılık dünyanın bilinmezlerine, sırlarına kapı aralıyor. Bu parçada virgülün aşağıdaki işlevlerinden han- gisinin kullanımı yoktur? A) Birbiri ardinca sıralanan eş görevli kelime grupları- nin arasına konur. B) Uzun cümlelerde yüklemden uzak düşmüş olan Özneyi belirtmek için konur. C) Metin içinde art arda gelen zari-fiil eki almış kelime- lerden sonra konur. D) Cümle içindeki ara sözleri ayırmak için ara sözlerin başına ve sonuna konur. ebrna E) Sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için konur.

X Aşağıdaki parçalardan hangisi “Ahlak kurallarının toplumsal yaşama getirisi var mıdır?" sorusuna cevap vermektedir? l endemik Ahlaki bir şekilde hareket etmek, toplum içinde bireylerin topluma fayda sağlamak için kendi kısa STO vadeli çıkarlarını feda etmelerini gerektirir. Amaç topluma yarar sağlamaktır. Bireylerin önceliği yok- tur. 15 mins B) Bireyler, kendilerinden önce toplum tarafından ta- nimlanmış olan ahlaki kuralları benimser ve onların içinde hareket eder. Nitekim ahlaki olanın ne oldu- lolğuna ilişkin düşünüşü (etik) bu toplumsallık teşvik eder. con Ahlaki kurallar yazılı olmasa da toplumun üyeleri bu kuralları bilir ve bunlara uyulması yönünde bir farkındalığa sahiptir. Temel ahlak yasalarına uyma- yanlara toplum tarafından ağır yaptırımlar uygula- nir. Bir toplumun temel sosyal yapısı, sahip olduğu il- keler ve temel değerleri dikkate alınmadan ahlaki değerlerinin yargılanması doğru değildir. Bir dav- ranışı ahlak dışı olarak değerlendirmeden önce o toplumun ve bu davranışı yapan bireyin ayrı ayrı dikkate alınması gerekir. E) Modern insan, iletişim ve ulaşım olanakları sayesin- de küreselleşti ve vicdanın ahlak yasası çok geniş bir kapsam kazandı. Artık dünyanın öbür yanındaki bir insanın veya canlının acısını duyabiliyor.