Divan Şiiri Soruları

“Uzaktır seçilmiyor 60 NAZIM BİRİMİ: Gönüldür geçilmiyor KAFİYE DÜZENÍ: Gönül bir top ibrişim ÖLÇÜ : Dolaşmış açılmıyor" KAFİYE TÜRÜ: REDİF: a) Yukarıdaki dörtlükle ilgili yan tarafında istenilen bilgileri cevaplayınız. b) Yukarıdaki şiirin nazım biçimini yazınız.(5p)

1. Havas edebiyatı, yüksek zümre edebiyatı adlarıyla da ani- lan Divan edebiyatı Arap ve Fars edebiyatlarının etkisiyle ortaya çıkmıştır. Bu edebiyatın ilk temsilcisi 14.yüzyılda II din dışı şiirler yazan Hoca Dehhani'dir. ch W V Numaralanmış yerlerin hangisinde bir bilgi yanlışı var- dır? A) B) II C) III DA E) V

12. Divan şiirine İran edebiyatından geçen ve divan şairlerinin bü- yük ilgi gösterdiği mesneviler çeşitli bölümlerden oluşur. Bun- lardan asıl konunun işlendiği bölüme - denir. Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi geti- rilmelidir? A) sebeb-i telif B) dibace C) ağaz-ı dastan D) miraciye E) medh-i çihar-yâr-i güzîn obsayo

Men su Elinde yâd eli Öt bülbül yâd Bir diyar mez Kalmasın yâd 11. Edebiyat öğretmeni, iki şiir örneğini biçim ve içerik açısından incelemesi için Ayşenur'a ödev vermiştir. Ayşenur yaptığı araştırma sonucunda elindeki örneklerin özelliklerini şu şekilde belirlemiştir: 1. Şiirin dizelerindeki hece sayıları birbirine eşittir (11 hecelidir), şiir dörtlüklerden oluşmaktadır ve kafiye dizilişi "abab-cccb-..." şeklindedir. Şiir biçimce halk edebiyatı şiir geleneğinden yararlanılarak yazılmıştır. Teması tabiat sev- gisidir. 2. Şiirin dizelerindeki hece sayıları birbirine eşittir hem de heceler simetrik olarak (açık-kapalılık yönünden) dizilmiştir. Şiir beyitlerden oluşmaktadır ve şiirin kafiye dizilişi "aa-bb-cc..." şeklindedir. Şiir divan edebiyatı şiir geleneğinden ya- rarlanılarak yazılmıştır. Teması aşktır. Ayşenur bu belirlemelere göre bu şiirlerin nazım biçimleri ile ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşmış olmalıdır? Can Kerkük Her söze ka Kalipdi yard Mum kimin Bu türküden, A) Özgürlük A) Birinci şiirin nazım biçimi koşma, ikincisininki ise mesnevidir. B) Birinci şiirin nazım biçimi semai, ikincisininki ise gazeldir. C) Birinci şiirin nazım biçimi semai, ikincisininki ise kasidedir. D) Birinci şiirin nazım biçimi varsağı, ikincisininki ise kasidedir. E) Birinci şiirin nazım biçimi koşma, ikincisininki ise kasidedir. 26

15. I. Metin solnám u nişâne kalmadı fasil-i bahardan Düşti çemende berg-i diraht itibardan Eşçâr-ı bağ hırka-i tecrîde girdiler Bâd-ı hazán çemende el aldı çenardan II. Metin Keldi esin esneyü Kadka tükel osnayu Kirdi bodun kasnayu Kara bulit kükreşür Yukarıdaki metinler şekil, dil ve anlatım yönüyle ince- lenirse aşağıdaki edebî dönemlerden hangisine ait ol- dukları söylenir? 1. Metin II. Metin SA) Modern Dönem Sözlü Dönem B) Islami Dönem Sözlü Dönem Sözlü Dönem İslami Dönem D Yazil Donem Geçiş Doremi E) Islami Dönem Yazili Donem

Sen bir şeh-i zi - şansın şahenşeh-l III. Hem cesîm idi Resûl-i Ekrem Yaraşık rûh-i mücessem der Eysem IV. Yıkıldı yer yüzine aslına rücû itdi Sa'âdet ile hemân kurb-i hazrete gitdi Aşağıdakilerin hangisinde farklı şiirlerden alınan bu beyitlerin türleri sırasıyla verilmiştir? - A) gazavatnâme - methiye - tevhid - mersiye B münâcâat -methiye - nga't - mersiye c) fahriyye - gazavatnâme - münâcâat - methiye Dl münâcâat - fahriyye - naa't - mersiye E) tevhid - naa't - hilye - methiye - 6. I. Grup II. Grup Bayit Ömer Hayyam II. Murabba Matla III. Rûbaî Nazım birimi Nazım şekli 1 k beyit V. Şehir güzelliğini anlatan mesnevî Yukarıda 1. grupta verilen bilgilerden hangisi, II. grup- ta verilen kavramlardan biriyle ilişkilendirilemez? A) 1 B) 11 C) III D) IV EV 93 AYT Tadında Edebiyat Soru Bankası

E) Keşfü'z-Zünun 8. • Eserde Yemen hükümdarının oğlu ile Çin hükümda- rinin kızı arasında geçen bir aşk hikâyesi anlatılır. • Anadolu sahasında yazılmış, beşerî aşkı anlatan ilk mesnevi sayılmaktadır. Toplum hayatını yansıtan ayrıntıların yanı sıra 14. yüzyıl eski Anadolu Türkçesinin söz varlığı da eserin değerini artırmaktadır. • Eserde İranlı şair Sadi'nin Bostan adlı eserinden seçilmiş beyitler de kullanılmıştır. Bu özelliklerle tanıtılan eserin adı ve şairi aşağıdakile- rin hangisinde verilmiştir? FEN BİLİMLERİ YAYINLARI Al Hayrabat, Nâbî Süheyl ü Nevbahar, Hoca Mesud 6 Hüsn ü Aşk, Şeyh Galip D) Leylâ vü Mecnun, Fuzûlî E) Hösrev ü Şirin, Şeyhî TC hoeller Fahad losion cool.

14, İrişdüm Edirne şehrine bir dem Göge san cezbe-i mihrile şebnem Gönül gayet de sevdi ol diyarı Safâ vü şevk ü şâdî ol yârı Hemen ol yirde idindüm mekânı Felek farkında yapdum âşiyânı Bu parça aşağıdaki edebî türlerin hangisinden alınmış olabilir? A) Surname B) Pendname C) Şehrengiz D) Siyasetname E) Tezkire

töder DENEME SINAVI 1A 10. Esrarını dil zaman zaman söyler imiş Hengâme-i gamda dastan söyler imiş Âşk ehli olup da mihnet-i hicrane Ben sabr iderim diyen yalan söyler imiş Biçim ve içerik özellikleri dikkate alındığında bu şiirin nazım şeklinin aşağıdakilerden hangisi olduğu söyle- nebilir? A) Müstezat B) Kit'a C) Şarkı D) Terkibibent E) Rubai

1. 1. Sözlük anlamıyla "ikişer, ikişerli anlamına gelen mes- nevilerin kaynağı Iran edebiyatıdır. II. Mesnevilerde her beyit kendi arasında uyakli (aa/bb/ cc/...) olduğundan mesneviler olaya bağlı uzun anlatılar için uygun bir türdür. III. Mesneviler, divan edebiyatında olmayan roman ve hikâyenin yerini manzum biçimde alan Ürünlerdir. IV. Yalnızca aşk eksenli olmalan, yer ve zamanın belli olma- ması bu türü masala yaklaştırmıştır. V. Türk edebiyatında bu türün ilk örneği 11. yy.da Yusuf Has Hacip tarafından verilmiştir. Numaralanmış cümlelerin hangisinde mesnevilerle ilgili yanlışlık yapılmıştır? A) I. B) II. C) Mr. D) E) V.

9. - Aşağıdakilerin hangisinde, mesnevi biçiminde eser veren divan şairleri sıralanmıştır? A) Necati Bey - Bakî - Şeyhülislam Yahya B) Şeyhî - Fuzuli - Nef'î C) Ahmedî - Nevizade Atayî - Nedim D) Âşık Paşa - Nâbî - Şeyhülislam Yahya E) Fuzuli - Taşlıcalı Yahya - Şeyh Galib - - - -

(5.Aşağıdakilerin hangisinde bentlerden oluşan divan şiiri nazım biçimleri bir arada verilmiştir? A) Terkibibent - tercïïbent - mesnevi nellen B) Rubai - tuyuğ - kaside SH - Tos C) Müstezat - kiťa - gazel SA D) Muhammes - terkibibent - taştir E) Rubai - tuyuğ - mesnevi yo

DIVAN ŞIRI 5. Novan ari rak r 3. Divan edebiyatı; şiir türünün ön planda olduğu, kuralci bir edebiyat geleneğidir.(11) Divan şairleri, şiirin şekil yönünden çok içerik yönüne önem vermişlerdir. (11) "Mazmun" adı verilen kalıplaşmış sözler kullanmışlardır. (IV) Şiirlerini estetik bir yaklaşımla oluşturmaya çalışmışlardır . (V) Bu nedenle vezin ve kaliyo gibi ahenk unsurlarını ustalıkla kullanmaya çalışmışlardır. Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisindo bilgi yanlışı vardır? A) 11 B) IV C) D) III EV Diyan edebiyatında her sey zihinden tasarlanmistir.

13. (1) Küçükken bana istemediğim bir şeyi yaptırmak is- teyen büyüklerim, bana, "Sana masal anlatacağım." diyerek beni kandırırlardı. (II) Periler, sihirli halılar dinlemeye doyamadıklarımdı. (III) Kendimi masalın kahramanı yerine koyardım; Alaaddin gibi uçar, Peter Pan'ın sihirli dünyasında gezerdim. (IV) İşte ben gözü- mün önünde duran periler diyarını, bu masalsı atmos- feri çok uzaklarda aramışım. (V) Gerçek sihir meğer Kapadokya'da gökyüzünde gizliymiş. Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangilerin- de fiilimsi yoktur? A) I ve II B) 1 ve IV C) Il ve IV D) III ve V E) IV ve v

(10) O bütün hânemi teşrifini gûş etdi meger Şevk-i şûrîdeyi gördüm gelir ammâ ne gelir Bu ÖZ A O şûhun sunduğu peymâneyi reddetmeziz elbet Aninla böyle ahdetmişiz peymânımız vardır Bu beyitler aşağıdaki şairlerden hangisinin temsil ettiği gazel türüne örnek gösterilebilir? A) Bâkî B) Nedim C) Fuzûlî D) Nâbî E) Nefî

BENİM HOCAM AYT Qa 18. 15. yy.in önemli tarihçilerinden olup sade bir dille yazdığı "Tevarih-i Ali Osman" isimli tarih kitabıyla tanınmıştır, Bu eserde II. Murat, Fatih Sultan Mehmet ve bunların öncesini kaleme almıştır. Akıcı bir dille yazılan bu eser menakipname tarzındadır, Bu parçada hakkında bilgi verilen nesir yazarı aşağı- dakilerden hangisidir? A) Nergisi B) Âşıkpaşazade C) Veysi D) Taşlıcalı Yahya E) Naima